Σημειώσεις ἐπί τῆς προσομοιώσεως τῆς σιδηροδρομικῆς ἐκμεταλλεύσεως ὑπό κλίμακα
Ἡ ἀναπαράσταση τῶν "rail logistics" σέ μικρογραφία

ANTI προλόγου
Τό παρόν στοχεύει στό νά ἐγείρῃ τό ἐνδιαφέρον γιά ἔμπρακτες ὁμαδικές ἐνασχολήσεις μέ τό περιγραφόμενο ἀντικείμενο καί συζήτηση γιά τήν περαιτέρω ἀνάπτυξή του.
Αὐτονόητα, δέν μπορεῖ νά ἀποτελέσῃ ἕνα διεξοδικό ἐγχειρίδιο. Κάτι τέτοιο ἀπαιτεῖ πολλαπλάσιο χῶρο. Ἁπλῶς σκιαγραφοῦνται ἐνδεικτικά κάποιες βασικές ἀρχές καί ἔννοιες πού χρήζουν περαιτέρω ἀναπτύξεως καί κανονιστικῆς κωδικοποιήσεως, ἡ ὁποία εἰρήσθω ἐν παρόδῳ δέν μπορεῖ νά ὑπολείπεται σέ ἔκταση ἐκείνης τοῦ ἐπιλεχθησόμενου πρωτοτύπου. Ἐπίσης δέν εἶναι ἕνας stand-alone ὁδηγός γιά τά θέματα πού πραγματεύεται, ἀλλά ἐπιδιώκεται νά ἀποτελέσῃ ἔναυσμα γιά περαιτέρω ἔρευνα, ἐμβάθυνση, ἀνταλλαγές ἀπόψεων, οὐχ' ἧττον δε πειραματισμούς ἐπί τοῦ πεδίου
Θά ἀπαιτηθῇ ἡ συμβολή παλαίμαχων στελεχῶν τῆς τεχνικῆς καί τῆς ἐμπορικῆς ἐκμεταλλεύσεως, ὥστε νά ἀναπτυχθῇ ἕνα πλῆρες πακέττο κανονισμῶν καί ὁδηγιῶν βασισμένο στόν πραγματικό κόσμο τῶν σιδηροδρομικῶν ἐπιχειρήσεων.
Εἰσαγωγή
Στήν πιό ἐξελιγμένη καί ὡλοκληρωμένη ἐκδοχή του ὁ σιδ/κός μοντελισμός ἐνσωματώνει ὑπό κλίμακα τό σύνολο σχεδόν τῶν λειτουργιῶν τῆς τεχνικῆς καί τῆς ἐμπορικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Ἐνδεικτικά περιλαμβάνονται:
Οἱ ἀλγόριθμοι γενέσεως τῆς μεταφορικῆς ζητήσεως, τήν ὁποία θά κληθῇ ὅπως ἱκανοποιήσῃ τό ὑπό ἀναπαράσταση δίκτυο
Ἡ χάραξη τῶν γραφικῶν πινάκων δρομολογίων, ἡ διάθεση τροχαίου καί κινητηρίου ὑλικοῦ καί ὁ προγραμματισμός τῶν ἐλιγμῶν ἐξυπηρετήσεως τῆς ὡς ἄνω μεταφορικῆς ζητήσεως. Περαιτέρω, τό μάνατζμεντ τοῦ στόλου κινητηρίων μονάδων, φορταμαξῶν & ἐπιβαταμαξῶν σέ συνάρτηση μέ τίς μεταφορικές ῥοές, κατάστρωση κυκλωμάτων μηχανῶν ἕλξεως, βαγονιῶν, προσωπικοῦ.
Ἡ ἔκδοση τῶν φύλλων πορείας, φορτωτικῶν/συνοδευτικῶν ἐγγράφων ὑποβοηθήσεως τῶν πληρωμάτων ἐδάφους καί ἁμαξοστοιχιῶν κλπ, ὥστε αὐτά νά παραδίδουν στήν πελατεία τίς σωστές φορτάμαξες πρός φόρτωση / ἐκφόρτωση
Ἡ ἔκδοση τῶν ἐντολῶν κινήσως τῶν ἁμαξοστοιχιῶν στά πρός διάνυση τμήματα γραμμῆς τηρουμένων τῶν κανονισμῶν κυκλοφορίας
Ἡ τήρηση τῶν κανόνων/συμφωνιῶν χρήσεως τῶν βαγονιῶν, ἐσωτερικῶν, διμερῶν καί διηπειρωτικῶν/διαμετακομιστικῶν, ὅπως RIV, RIC, VDEV, Interfrigo, ΟΠΒ, AAR, ἀναλόγως τῆς ἀναπαριστώμενης γεωγραφικῆς περιοχῆς.
Μέ λίγα λόγια, ἀναπαρίστανται οἱ περισσότερες διαχειριστικές δραστηριότητες τοῦ σταθμαρχείου, τῆς δελτιοθήκης, τοῦ μηχανοστασίου, τῆς τηλεδιοικήσεως -ὅπου ὑπάρχει- καί τῆς ἕλξεως/κινήσεως (καί ἀναπόφευκτα τῆς "χαρτούρας" πού ἀνταλάσσουν ὅλοι αὐτοί μεταξύ των κατά τή διαδρομή μιᾶς ἁμαξοστοιχίας).
Εἶναι ἄκρως ἐπιτακτικό γιά τή διάσωση τῆς ἱστορικῆς σιδηροδρομικῆς τεχνογνωσίας καί κουλτούρας νά μεταλαμπαδεύονται μεταξύ τῶν μελετητῶν καί κοινωνῶν τοῦ ἀντικειμένου οἱ πατροπαράδοτοι τρόποι ἐκμεταλλεύσεως τῶν σιδηροδρόμων ὁλόκληρης τῆς Εὐρώπης, ἀφ'ἧς στιγμῆς ἡ ἀντισιδηροδρομική ἐπιβολή (Diktat) 91/440 τῆς ἐπάρατης ΕΟΚ περί διαχωρισμοῦ ὑποδομῶν καί μεταφορικῆς δραστηριότητος ἀλλοίωσε τούς παραδοσιακούς ῥόλους τῶν προαναφερθεισῶν σιδηροδρομικῶν ὀντοτήτων καί τήν ὅλη φιλοσοφία καί ἀτμόσφαιρα μιᾶς ὡλοκληρωμένης σιδηροδρομικῆς ἐπιχειρήσεως. Καί οὐχ'ἧττον προκάλεσε τεράστιες ἀπώλειες μεταφορικοῦ ἔργου σέ συνδυασμό καί μέ ἄλλες Εὐρω-ἀλητεῖες ὅπως ἡ ἀπαγόρευση ἐπιδοτήσεως ἐμπορευματικῶν μεταφορῶν. Ἰδιαίτερα κινδυνεύει νά περάσει στή λήθη ἡ ἐργασιακή ἀτμόσφαιρα καί ὁ κομβικός ῥόλος τοῦ σταθμαρχείου, ἑνοποιητικός καί συντονιστικός ῥόλος μεταξύ τῆς τεχνικῆς καί τῆς ἐμπορικῆς ἐκμεταλλεύσεως.
Πάντως ἀξίζει νά ἀναφερθεῖ ὅτι σέ σοβαρές χῶρες ὁ μοντελισμός ἀναπτύχθηκε στό συζητούμενο ἐδῶ ἐπίπεδο πολύ προτοῦ ἀνακύψει ἡ λαίλαπα τῆς 91/440, ἁπλᾶ λόγῳ τοῦ ἐνδιαφέροντος τῶν ἐνασχολουμένων.
Σέ κάθε περίπτωση, συμπυκνωμένο στήν ὁλότητά του τό ἀντικείμενο ἐκμεταλλεύσεως & logistics μόνο σέ μακέττα μπορεῖ νά παρακολουθηθεῖ. Ἀφ'ἑνός ἐπειδή ὅλες οἱ διαδικασίες πεδίου τε καί γραφείου εἶναι ἄμεσα ὀρατές στήν λίγο-πολύ περιωρισμένη ἔκταση μιᾶς μοντελιστικῆς συλλογικότητος. Ἀφ'ἑτέρου, ἕνας full-size μουσειακός σιδηρόδρομος σχεδόν πάντοτε στερεῖται ἐμπορευματικοῦ ἔργου καί τῆς διαχειριστικῆς διαδικασίας πού αὐτό θά συνεπήγετο. Παρακολουθησιμη ἐκεῖ εἶναι μονάχα ἡ διεξαγωγή μιᾶς ἐπιβατικῆς ἐκμεταλλεύσεως.
Μία κατευθυντήρια γραμμή προκειμένου νά ἐξασκηθῇ ἐπιτυχῶς τό περί οὗ ὁ λόγος σιδηροδρομικό ΗΟΒΒΥ εἶναι ἡ θεώρησή του ὡσάν μιᾶς ἐκπαιδευτικῆς διαδικσίας στοχευούσης στήν ἐπίδειξη ὅλων τῶν κανονιστικῶν καί διαχειριστικῶν λεπτομερειῶν σέ μαθητευόμενους ἐπαγγελματίες σιδηροδρομικούς ΒΥ ΤΗΕ ΒΟΟΚ (πού λένε καί στά χωριά μας).
Ἐδῶ χρειάζεται νά ἀνοιχθῇ μία παρένθεση. Γιά ποιούς λόγους νά ὑλοποιηθῇ αὐτό μοντελιστικά καί ὄχι σέ μία ψηφιακή πλατφόρμα, στήν ὁποία κάθε συμμετέχων/ουσα εἰσέρχεται μέ τόν τερματικό Η/Υ του καί ἐκτελεῖ τίς παρ'αὐτοῦ/ῆς ἀναληφθεῖσες ἐργασίες?
- Χωρίς νά ἀποκλείωμε ἐντελῶς τίς ψηφιακές προσομοιώσεις γιά κάποιες χρήσεις -θά ἐπανέλθωμε ἐπ'αὐτῶν-, θεωροῦμε ὅτι τό μοντελιστικό τρισδιάστατο -ἔστω καί ὑπό κλίμακα- περιβᾶλλον παρέχει μία ἐμπειρία ποιοτικά ἀνώτερη ἀπό τήν καταφανῶς ἀφύσικη, διδιάστατη αἴσθηση ἑνός μόνιτορ, μέ ὅλα τά ἐργαλεῖα νά ὑποκαθίστανται ἀπό ἕνα πληκτρολόγιο καί ἕνα ποντίκι, πράγμα ἀρκετά ἄγαρμπο ἀπό μόνο του. Ἐπίσης ἡ ἀνάγκη σκρολλαρίσματος ἀπό τό ἕνα μενοῦ στό ἄλλο ἀναλόγως τῆς πρός ἐκτέλεσιν ἐργασίας κατ'ἀντιδιαστολή μέ τίς πολύ φυσιολογικώτερες δραστηριότητες σέ ἕνα συμβατικό μοντελιστικό χῶρο καθιστᾶ ἀκόμη πιό ἄβολη τήν ψηφιακή ἐπιλογή.
- Ἡ κοινωνική διεπαφή μεταξύ τῶν συμμετεχόντων ἐπίσης εἶναι ποιοτικότερη στό περιβᾶλλον μιᾶς μοντελιστικῆς συλλογικότητος, ἄν καί ὀφείλομε νά ἀναγνωρίσωμε σέ μία ἐξ ἀποστάσεως ψηφιακή πλατφόρμα προσομοιώσεως τό πλεονέκτημα ὅτι ἀποκλείει ὁποιαδήποτε τυχόν σωματική βιαιοπραγία μεταξύ διαφωνούντων συμμετεχόντων!
- Μέ ὅλα ταῦτα, αὐτή καθ'ἑαυτή ἡ ἐκπαιδευτική ἀξία μιᾶς ψηφιακῆς προσομοιώσεως φαίνεται νά ὑπολείπεται τῆς μοντελιστικῆς τοιαύτης.
- Δευτερευόντως, ὑπάρχει καί τό ζήτημα τοῦ ἐλευθέρου χρόνου. Σέ μία μακέττα οἱ ἀποστάσεις καί οἱ διάρκειες δραστηριοτήτων συμπυκνώνονται σέ ἕνα ἐπίπεδο διαχειρίσιμο στά πλαίσια τοῦ συμβατικοῦ ἐλευθέρου χρόνου τῶν περισσοτέρων ἀνθρώπων, σέ ἀντιδιαστολή μέ τόν πραγματικό χρόνο πού ἀπαιτεῖ μία ἀκριβής ψηφιακή προσομοίωση. Ἀκόμη καί σέ ἕνα σχετικά περίπλοκο δίκτυο, ἕνας 24ωρος κυκλοφοριακός κύκλος μπορεῖ νά συμπτυχθῇ μοντελιστικά σέ ἕνα 3ωρο ἤ λιγότερο. Καί βέβαια στόν μοντελλισμό ὁ βαθμός χρονικῆς συμπυκνώσεως μπορεῖ νά αὐξομειώνεται προσαρμόζοντας τόν ὄγκο τοῦ μεταφορικοῦ ἔργου στό ἑκάστοτε διατιθέμενο ἀνθρώπινο δυναμικό.
- `H προσθαφαίρεση καί ἡ τροποποίηση διαδικασιῶν πάσης φύσεως σέ ἕνα ψηφιακό περιβᾶλλον, ἀκόμη καί ὑπό ἕνα ἰδεῶδες καθεστώς ἀνοικτοῦ κώδικα, εἶναι δύσκολη καί ἀπαιτεῖ ὄχι ἁπλῶς καί ἀορίστως "προγραμματιστικές γνώσεις", ἀλλά τοὐλάχιστον πολύμηνη ἐμβάθυνση στή δομή τῶν συγκεκριμένων ἐφαρμογῶν καί τῶν προσαρτημάτων τους.
|
Ἀς δοῦμε λοιπόν διάφορα ἐπί μέρους στοιχεῖα τοῦ ἀντικειμένου, ἀναφερόμενοι καί σέ βέλτιστες διεθνεῖς πρακτικές ὅπου χρειάζεται.
Γένεση καί ἐξυπηρέτηση τοῦ ἐμπορευματικοῦ ἔργου (μικρᾶς ταχύτητος)
Οἱ περισσότερες κινήσεις κενῶν τε καί ἔμφορτων φορταμαξῶν στό σιδηροδρομικό δίκτυο εἶναι ἀποτέλεσμα κάποιων ἐμπορικῶν συμφωνιῶν. Ἐδῶ μποροῦμε νά διακρίνωμε διάφορες ὑποπεριπτώσεις, ὅλες ἀναπαράξιμες ὑπό κλίμακα:
- Στή γενική περίπτωση ὁ ἐνδιαφερόμενος ἀποστολεύς θά ἀπευθυνθῇ στό γραφεῖο ἐμπορευμάτων τοῦ πλησιεστέρου σταθμοῦ προκειμένου νά ὀργανωθῇ ἡ μεταφορά. Κατά περίπτωσιν δύναται νά παραδώσῃ τό ἐμπόρευμα δι'ἰδίου τροφοδοτικοῦ μεταφορικοῦ μέσου (π.χ. φορτηγοῦ αὐτοκινήτου ἤ γραμμῆς Decauville) στήν ἀποθήκη ἐμπορευμάτων τοῦ σταθμοῦ πρός φόρτωσιν, ἤ νά φορτώσῃ ἰδίᾳ μερίμνῃ τάς διατεθησομένας αὐτῷ ἐπί καταλλήλου τροχιᾶς φορταμάξας. Τοιαύτη τροχιά ἀναλόγως τῆς φύσεως τοῦ φορτίου μπορεῖ νά εἶναι μετά κρηπιδώματος, γερανογεφυρας, σιλό κ.λπ. Ἀντιστοίχως εἰδοποιεῖται ὁ παραλήπτης στό σταθμό προορισμοῦ νά παραλάβῃ/ ἐκφορτώσῃ τό ἐμπόρευμα.
- Ὑπάρχει περίπτωση εἴτε ὁ ἀποστολεύς, εἴτε ὁ παραλήπτης νά διαθέτῃ ἰδιόκτητη βιομηχανική παρακαμπτήριο μέ κατάλληλα βοηθήματα φορτοεκφορτώσεως, ἐπί τῆς ὁποίας ἡ σιδηροδρομική ἐπιχείρηση παραδίδει/ παραλαμβάνει τίς ἐμπλεκόμενες στή μεταφορά φορτάμαξες. Περαιτέρω, οἱ τακτικοί πελάτες τοῦ σιδηροδρόμου ἑνίοτε διαθέτουν καί ἰδιόκτητη μηχανή ἕλξεως, ὁπότε ἐνεργοῦν οἱ ἴδιοι τούς ἀπαιτουμένους ἐλιγμούς ἐντός καί πλησίον τῶν βιομηχανικῶν τους συμπλεγμάτων.
| Στή μία περίπτωση δηλαδή ἡ σιδηροδρομική ἐπιχείρηση ἐνεργεῖ ὡς ὡλοκληρωμένος μεταφορεύς ἐμπορευμάτων, στήν ἄλλη ὡς διακινητής βαγονιῶν. |
- Σέ πολλές περιπτώσεις οἱ συχνοί πελάτες τοῦ σιδηροδρόμου διαθέτουν ἰδιόκτητες φορτάμαξες, ὁπότε πληρώνουν τόν σιδηρόδρομο οὐσιαστικά γιά τήν ἕλξη καί μόνον.
- Ἀκόμη σπανιότερο ἀλλά ὄχι ἀπίθανο, μεγάλοι πελάτες τοῦ σιδηροδρόμου νά διαθέτουν ἰδιόκτητη μηχανή πορείας καί προσωπικό ἁμαξοστοιχίας πιστοποιημένο νά ἐπιχειρεῖ ἐπί τοῦ ἀρτηριακοῦ δικτύου (μέσῳ trackage rights). Σέ αὐτή τήν περίπτωση ἡ σιδηροδρομική ἐπιχείρηση ἐνεργεῖ ἁπλῶς ὡς πάροχος τῆς ὑποδομῆς.
Ὑπό μία διευρυμένη ἔννοια θά μπορούσαμε νά ἐντάξωμε στό πλαίσιο αὐτό ἀκόμη καί ὑπηρεσιακές μεταφορές ἀπό καί πρός business units τοῦ ἴδιου τοῦ σιδηροδρόμου (π.χ. ἀποστολή μεταχειρισμένων σιδηροτροχιῶν γιά ἐπανάχρηση ἀπό μία περιφερειακή διεύθυνση ἐπιδομῆς πρός μία ἄλλη), στό βαθμό πού χρησιμοποιοῦνται γι'αὐτές ὀχήματα τοῦ στόλου τῆς συμβατικῆς ἐμπορικῆς ἐκμεταλλεύσεως καί ἀπαιτοῦν φορτωτικές. Ἡ διακίνηση ὀχημάτων ἀμιγῶς ὑπηρεσιακῆς χρήσεως ὑπάγεται σέ κατά τι διαφορετικές διαδικασίες, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι αὐτά μπορεῖ ὐπό προυποθέσεις νά προσδεθοῦν καί σέ ἁμαξοστοιχίες τῆς ἐμπορικῆς ἐκμεταλλεύσεως
Γιά τόν ἀλγόριθμο γενέσεως μεταφορικῆς ζητήσεως ἀνατρέχομε σέ κάποια στοιχειώδη εἰσαγωγή ἐδῶ καί μελετοῦμε τo "bullet list". Στήν ἐν λόγῳ παραπομπή διευκρινίσαμε ὅτι τό τελικό ζητούμενο ἀπό τόν ἀλγόριθμο γιά κάθε δρομολογιακή συνεδρία δέν εἶναι ἄλλο ἀπό τό μητρῶο προελεύσεως - προορισμοῦ τῶν ἐν ἐκκρεμότητι ἐμπορευμάτων. Θά σταθοῦμε σέ αὐτό καί θά τό ἀναπτύξωμε ἀναλυτικότερα, μιά καί ἀποτελεῖ τήν "καρδιά" τοῦ παρόντος πονήματος.
Τό μητρῶο προελεύσεως - προορισμοῦ ἐμπορευμάτων εἶναι ἕνας σύνθετος
πίνακας διπλῆς εἰσόδου μέ τίς γραμμές καί στῆλες νά ἀντιστοιχοῦν ἡ καθεμιά σέ ἕνα διακριτό σημεῖο φορτώσεως ἤ εἰσόδου / ἐκφορτώσεως ἤ ἐξόδου ὁποιουδήποτε ἐμπορεύματος διακινεῖται στή μακέττα μας.
Παρουσιάζομε περαιτέρω λεπτομέρειες μέ τή βοήθεια ἑνός ἐνδεικτικοῦ case study καί ἐπεξηγῶντας βῆμα - βῆμα:
Ἔστω μία ὑποθετική, ὄχι μεγάλη μακέττα γραμμικῆς διατάξεως καί freelance θεματολογίας, πού συνδέει 2 ἀθέατες διαλογές μέ 2 παρεμβαλλόμενους, ὀρατούς διά τό κοινόν ἐνδιαμέσους σταθμούς, κατά τό μᾶλλον ἤ ἧττον ὑποτυπώδους συγκροτήσεως. Ἡ διαδρομή εἶναι
Ἀνατ. Διαλογή -
Β Σταθμός -
Γ Σταθμός -
Δυτ. Διαλογή. Παρεμπιπτόντως, ἡ ὀνοματοδοσία τῶν σημείων διελεύσεως μιᾶς ὑπό κλίμακα σιδηροδρομικῆς διαδρομῆς
κατ'ἀλφαβητική σειρά, ὅταν δέν ἀκολουθῆται κάποιο αὐστηρό γεωγραφικό πρωτότυπο (καί δη κατά τήν φοράν τῆς συμπεφωνημένης χιλιομετρήσεως), εἶναι μία καλή μνημοτεχνική πρακτική πού μετέρχονται συχνά διάφοροι μελετητές μοντελιστικῶν γραμμολογιῶν, περιλαμβανομένου καί τοῦ Λίνν Γουέστκοττ
(πρβλ. σχετικό ὑπόδειγμα), ὅπως καί
αὐτός ἐδῶ ὁ μοντελλιστής.
Comments
Post a Comment